VeiligheidENzorg

Bouwen op bewegend fundament: het is ook complex – Blog 2/3

Het verbinden van zorg en veiligheid is van groot belang. (zie deel 1) (zie deel 2) Toch blijkt de verbinding op lokaal niveau vaak moeizaam op gang te komen. Waarom is dat? Wat maakt het verbinden van twee domeinen zo lastig?

Spanning decentralisatie/centralisatie

Het zoeken naar samenhang tussen de domeinen van zorg en straf vindt plaats in een onstuimige periode. Er is veel dynamiek die het aanbrengen van samenhang niet eenvoudig maakt. Naast de veelbesproken decentralisatie in het sociaal domein, centraliseren organisaties in het veiligheidsdomein. Er ontstaan dan ook allerlei tegenstrijdigheden: schaalvergroting en uniformering enerzijds, lokale diversiteit anderzijds. In beide domeinen gaat de ontwikkeling gepaard met bezuinigingen. Een complexere samenwerkingsopgave moet met minder capaciteit worden vormgegeven. Wanneer het OM moet samenwerken met 3 à 4 Veiligheidshuizen, lukt dat vaak wel. Maar met meer dan veertig gemeenten – die allemaal wat anders willen – wordt toch al lastig, laat staan met een veelvoud aan sociale wijkteams.

Fundamenteel verschil tussen domeinen

De domeinen zorg en veiligheid verschillen daarnaast ook fundamenteel van elkaar. Dat zit in ‘harde’ factoren als schaalgrootte en structuur, maar ook in ‘zachte’ factoren als taal, cultuur en opleiding. Mensen praten al snel langs elkaar heen; als ze elkaar al ontmoeten. Deze verschillen doen zich niet alleen voor op operationeel niveau, maar ook binnen gemeenten. Een manager van een Veiligheidshuis: “Wat je bij de gemeenten ziet, is dat intern de wereld van veiligheid en de wereld van het sociale domein vaak weinig verbonden zijn”. Zonder gesprek en gemeenschappelijk urgentiegevoel is het organiseren van samenhang een hele opgave.

Prioriteiten

Tot slot is de vraag wat je van gemeenten kan verwachten. In de aanloop naar de decentralisaties hebben veel gemeenten onder tijdsdruk invulling gegeven aan de grote hoeveelheid nieuwe taken. Veel gemeenten hebben prioriteit gelegd bij de continuering van zorg. Een manager van een Veiligheidshuis: “De gemeenten hebben de afgelopen jaren zo ongelooflijk veel op hun bordje gekregen. Dan is het niet raar dat de verbinding met veiligheid op een lager plan komt te staan.”

Wie is er nu probleemeigenaar?

Dat gemeenten tot nu toe onvoldoende toekomen aan het organiseren van de verbinding tussen zorg en veiligheid is dus te begrijpen. Maar daarmee is het probleem nog niet opgelost. In de praktijk werken Veiligheidshuis en wijkteam vaak langs elkaar heen of zijn onvoldoende bekend met elkaars bestaan en mogelijkheden. In veel regio’s ontbreekt het aan een visie op hoe wijkteams en Veiligheidshuis zich tot elkaar verhouden en hoe beiden elkaar kunnen versterken. Daarmee wordt onvoldoende recht gedaan aan complexe situaties. Men loopt het risico dat het Veiligheidshuis verzandt in onnodige casuïstiek. Of dat problemen pas aan het licht komen als een situatie escaleert.

De Veiligheidshuizen zitten echter niet stil. Zij proberen binnen eigen mandaat oplossingen te vinden om zo de samenhang met sociale wijkteams te versterken. Denk bijvoorbeeld aan het organiseren van ontmoetingsmomenten. Deze initiatieven zijn in zichzelf waardevol, maar bieden onvoldoende antwoord op reële problemen. Want hoe bereik je consensus over het delen van informatie? Hoe voorkom je dat wijkteams complexe casussen te lang bij zich houden, met als risico dat een casus escaleert? Hoe zorg je dat wijkteams niet alles zomaar over de schutting gooien? Hoe zorg je er voor dat een Veiligheidshuis een casus ook weer terug kan geven aan een wijkteam? Met andere woorden, met de vrijblijvende initiatieven vanuit Veiligheidshuizen organiseer je nog geen triage van complexe casuïstiek. Daarvoor is meer nodig en daar gaan we in ons volgende blog nader op in.

Tjisse Bosch en Freek van der Laan

Dit is de tweede blog in een serie van 3 om naast de probleemstelling een nadere verdieping te doen van de problematiek naar oplossingsrichtingen hoe de verbinding tussen zorg en veiligheid beter gestalte kan worden gegeven.

 (Lees ook deel 1) (Lees ook deel 3)

Freek van der Laan

Als adviseur en manager op het brede veiligheidsdomein ben ik al geruime tijd betrokken bij organisatie- en werkingsvraagstukken.

Meer weten?

Mail mij op fvl@tg.nl of bel op 033 - 467 77 88

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *