VeiligheidENzorg

Bouwen op bewegend fundament: urgentie op het snijvlak van zorg en veiligheid – Blog 1/3

Hoe ga je als gemeente om met een crisis in de jeugdzorg? Hoe draag je zorg voor verwarde personen? Hoe voorkom je escalatie in een multiprobleemgezin? Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten aan zet binnen het sociaal domein. Dat zou mogelijkheden moeten bieden. Toch roept het in de praktijk vragen op.

De decentralisaties moeten naast kostenbesparing leiden tot betere zorg. Gemeenten staan dichter bij hun burgers en kunnen dus de beste oplossing bieden. Toverwoorden zijn daarbij maatwerk leveren en een integrale benadering. Het zijn termen die in een beleidsnotitie veelbelovend klinken, maar in de praktijk niet eenvoudig zijn.

Toch is het verbinden van verschillende domeinen van groot belang. Wellicht niet direct bij een eenvoudige hulpvraag – zoals een ondersteuningsbehoefte in het huishouden – maar juist bij complexe gevallen met grote persoonlijke en maatschappelijke impact. Dan komt de vraag op hoe je voorkomt dat verwarde personen andere burgers lastig vallen of kwaad doen, hoe signaleer je tijdig dat jongeren radicaliseren of hoe voorkom je dat een kind het slachtoffer wordt van huiselijk geweld? In die complexe gevallen volstaat een klassieke benadering langs de grenzen van domeinen niet. Dan heb je als gemeente zorg én veiligheid nodig, preventie én repressie. De vraag is hoe je dat organiseert.

Het belang van verbinden zorg en veiligheid

Om verantwoordelijkheid in het sociaal domein vorm te geven, hebben veel gemeenten varianten van jeugdteams en sociale wijkteams opgericht. Deze teams vormen de toegang tot het sociaal domein. De vraag is in hoeverre jeugd- of wijkteam de kennis en ervaring hebben om de echt complexe situaties alleen aan te kunnen. De vraag is ook of deze teams het alleen op moeten lossen.

Er zijn vele organisaties betrokken bij complexe situaties: van politie, zorgpartijen tot aan het Leger des Heils. Naast jeugd- en wijkteams heeft een gemeente beschikking over verschillende samenwerkingsverbanden waar deze partijen samen komen. Denk bijvoorbeeld aan het Veiligheidshuis. Op dat niveau wordt al de verbinding tussen zorg en veiligheid gezocht, heeft men ervaring met moeilijke situaties. Om in complexe gevallen zorg en veiligheid te kunnen verbinden, moeten gemeenten zorgen dat haar wijkteams de verbinding kunnen maken met andere organisaties en netwerken.

Ontbreken van verbinding

Uit onderzoek komt echter naar voren dat in veel gemeenten nog nauwelijks sprake is van verbinding tussen bijvoorbeeld het Veiligheidshuis en de sociale wijkteams. Dat is zorgwekkend. Zijn wijkteam en Veiligheidshuis bekend van elkaars bestaan? En van elkaars mogelijkheden? Wordt informatie wel gedeeld? En kan er tijdig worden ingegrepen? Of wordt een situatie pas opgemerkt wanneer deze escaleert, met alle gevolgen dien.

Gemeenten zijn aan zet in het sociaal domein, ook ten aanzien van complexe situaties. Als het misgaat, worden gemeenten daarvoor verantwoordelijk gehouden. Bij crises volgen ook de krantenkoppen en het vingerwijzen. Om als gemeente de verbinding tussen zorg en veiligheid te kunnen maken is het nodig over de schutting tussen domeinen en afdelingen heen kijken. Een stevige opgave die allereerst begint bij een gedeeld gevoel van urgentie vanuit verschillende invalshoeken.

Tjisse Bosch en Freek van der Laan

Dit is het eerste blog in een serie van 3 om naast de probleemstelling een nadere verdieping te doen van de problematiek (blog 2) naar oplossingsrichtingen hoe de verbinding tussen zorg en veiligheid beter gestalte kan worden gegeven.  

Lees ook deel 2 Lees ook deel 3

Freek van der Laan

Als adviseur en manager op het brede veiligheidsdomein ben ik al geruime tijd betrokken bij organisatie- en werkingsvraagstukken.

Meer weten?

Mail mij op fvl@tg.nl of bel op 033 - 467 77 88

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *